Koppeling tussen klimaatdoelen en verkeersbeleid is hard nodig. Eénvijfde deel van de CO2-uitstoot in Nederland wordt veroorzaakt door verkeer. In veel gemeenten is dat aandeel veel groter. In 98 gemeenten is verkeer de grootste bron van CO2-uitstoot. In veel gemeenten ontbreekt de koppeling tussen klimaatdoelen en verkeersbeleid. Om lokale klimaatdoelen te halen, is het nodig om die koppeling te leggen.
Klimaatdoelen
In het Witboek Transport formuleert de EU
klimaatdoelen voor de transportsector voor 2030 (-20% t.o.v. 1990) en 2050 (-50%
t.o.v. 1990) en het eerder in de Effort Sharing Decision vastgelegde EU doel
voor de non-ETS sectoren, namelijk 16% reductie in 2020 t.o.v. 2005. Dit
laatste is in Nederland doorvertaald naar het doel om de CO2 uitstoot van de
transportsector (excl. Zeescheepvaart en luchtvaart) in 2020 te beperken tot
35,5 Mton CO2 wat 11% minder is dan de uitstoot in 2008 en 12% meer dan de CO2-uitstoot in 1990 (bron: overdrachtsdossier van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu).
Ontwikkeling CO2-uitstoot
verkeer en vervoer in Nederland
De CO2-emissies van verkeer
en vervoer laten vanaf 1990 tot 2008 een
stijgende trend zien (zie onderstaande grafiek). In 2009 zijn de emissies
afgenomen en in 2010 en 2011 is het niveau van 2008 niet meer overstegen. De
afname in 2009 is voor een groot deel te wijten aan een daling van de CO2-
emissies van goederentransport over de weg en over het water. Deze daling is het
gevolg van een daling in transportvolume, wat waarschijnlijk grotendeels te
wijten is aan de economisch crisis. Het zuiniger worden van nieuwe voertuigen
heeft hierop nog nauwelijks invloed.
Toekomstbeeld uit referentieraming
Uit de referentieraming (PBL, ECN, 2012) blijkt dat:
- Volgens het vastgestelde beleid de CO2-uitstoot van de sector verkeer en vervoer tussen 2010 en 2020 met ruim 3 megaton daalt tot 34,5 megaton. Deze afname is vooral het gevolg van Europese CO2-normering voor nieuwe personen bestelauto’s en de verplichte bijmenging van biobrandstoffen.
- Wanneer ook het voorgenomen beleid wordt meegenomen daalt de CO2-uitstoot verder met 0,6 megaton CO2 als gevolg van de aanscherping van de Europese CO2-normering voor personen- en bestelauto’s, (afname 0,9 megaton CO2) en de maximumsnelheidsverhoging (toename 0,3 megaton CO2. De maximumsnelheid verhoging kan overigens nu worden gezien als (gedeeltelijk) vaststaand beleid.
- Volgens het vastgestelde beleid de CO2-uitstoot van de sector verkeer en vervoer tussen 2010 en 2020 met ruim 3 megaton daalt tot 34,5 megaton. Deze afname is vooral het gevolg van Europese CO2-normering voor nieuwe personen bestelauto’s en de verplichte bijmenging van biobrandstoffen.
- Wanneer ook het voorgenomen beleid wordt meegenomen daalt de CO2-uitstoot verder met 0,6 megaton CO2 als gevolg van de aanscherping van de Europese CO2-normering voor personen- en bestelauto’s, (afname 0,9 megaton CO2) en de maximumsnelheidsverhoging (toename 0,3 megaton CO2. De maximumsnelheid verhoging kan overigens nu worden gezien als (gedeeltelijk) vaststaand beleid.
In deze referentieraming worden de verkeersvolumes in 2020 en 2030 5% lager ingeschat dan in de raming uit 2010. Dit komt door:
- de hogere brandstofprijzen,
- de lagere economische groei in de jaren 2010-2012 en (daaraan gerelateerd)
- een lager beschikbaar inkomen.
 |
| Bron: Historische cijfers: CBS (Emissies van broeikasgassen, berekend volgens IPCC-voorschriften); Prognose cijfers: ECN, PBL 2012, Referentieraming energie en emissies 2012; Doelstelling cijfers: overdrachtsdossier van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu; Bewerking door CE Delft |
Het aandeel van de sector verkeer en vervoer in de totale
CO2-emissies in Nederland schommelt de afgelopen jaren rond de 19%.
Het aandeel in het jaar 2010 is daarbij een uitschieter naar beneden dat niet
structureel lijkt gezien de cijfers voor 2011. Het ligt eerder in de
verwachting dat het aandeel van verkeer en vervoer in de CO2 emissies zal
stijgen, omdat het in deze sector lastiger is CO2 te reduceren dan in andere sectoren.
Omdat een vermindering in absolute CO2 uitstoot (eerste figuur) ook een vermindering in relatieve CO2 uitstoot betekent, concludeer ik, dat naar verhouding de overige bronnen van CO2 absoluut gezien gelijk blijven. Toch zou ik denken dat ook de industrie en huishoudens last hebben van de hogere brandstofprijzen, lagere inkomens en lagere economische groei. Ik kan me wel voorstellen dat dit langer duurt voordat dit terug te vinden is. Daarmee zou het aandeel verkeer en vervoer t.a.v. de CO2 uitstoot wel relatief gezien in de komende jaren wel eens kunnen oplopen. Hoe denken jullie hierover?
BeantwoordenVerwijderenVolgens mij is dit precies wat in de laatste alinea ook wordt gesteld. Het hangt natuurlijk erg af van waaraan je relateert, maar zolang de auto's niet substantieel zuiniger worden, en we niet minder vaak of minder ver gaan rijden, of minder van de auto gebruik maken, blijft het heel lastig om de CO2 uitstoot te verminderen.
BeantwoordenVerwijderenJurgen, dank voor je reactie. Dat inderdaad het aandeel oploopt lees ik idd in de laatste alinea, maar is dat omdat het langer duurt voordat industrie en huishoudens minder gaan gebruiken? Want jij geeft aan dat het lastig is in verkeer en vervoer. Maar ik denk dat het daar wel sneller in terug te vinden is (omdat een auto vaker vervangen wordt dan een huis, kort door de bocht).
BeantwoordenVerwijderenHet aandeel CO2 emissie door autoverkeer zal naar verwachting oplopen omdat het hier minder makkelijk is terug te dringen dan in andere sectoren. Industrie en huishoudens kunnen relatief makkelijk omschakelen op duurzamere alternatieven. Zo kon je enkele jaren terug een bestaand huis voor 30.000 euro energieneutraal maken, waarbij isoleren de meest belangrijke maatregel is. Autoverkeer is een ander verhaal. Een auto op brandstof zuiniger maken is lastig. Afgelopen decennia zijn de motoren wel zuiniger geworden, maar door dingen als airco elektronica, en comfort is het gewicht ook enorm toegenomen, waardoor de gemiddelde auto nog steeds evenveel brandstof verbruikt. Een auto die rijdt op groene stroom of groen gas is wel een besparing, maar voor langere afstanden en voor vrachtverkeer nog geen goed alternatief. En de elektrische auto is momenteel voor veel mensen een te grote investering. Zolang dit niet verandert kun je dus alleen CO2 reduceren in de sector verkeer door minder autoverkeer. Dat lukte dus even door de crisis, maar je zag in 2012 al weer een toename van het aandeel in alle sectoren. Beleid gericht op het verminderen van het verkeer of op een modal shift naar duurzamere voertuigen is helaas nog nauwelijks in de cijfers terug te vinden.
BeantwoordenVerwijderenDag Jurgen, ik kan je analyse delen, op het rijden van lange afstanden met een groengas auto na, dat gaat me prima af :)
BeantwoordenVerwijderen